Practo... wat?

Een vraag die we geregeld krijgen is "practo... wat? Dat is een vreemd woord". Neem maar van ons aan, je went er snel aan! Lees vooral verder als je geinteresseerd bent wat het Practoraat Mediawijsheid precies inhoudt.


"Een practoraat is een expertiseplatform. De kern van een practoraat is als volgt te definiëren: het ontwikkelen, verkennen van nieuwe beroepspraktijken ingebed in het mbo onderwijs door praktijkgericht onderzoek"


Stichting 'Ieder mbo een practoraat'

Het Practoraat Mediawijsheid is gericht op het ontwikkelen van onderwijs waarin studenten de kennis, vaardigheden en kritische attitude opdoen die nodig zijn om in de complexe gemedialiseerde samenleving mee te doen. Maar ook nodig zijn om kansen te benutten en weerbaar te zijn tegen mogelijke risico’s. Om dit te bereiken is een nauwe samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven en praktisch onderzoek essentieel. Dit alles komt samen in het Practoraat Mediawijsheid.

Drie Amsterdamse mbo-instellingen

We werken met een aantal actief aangehaakte docenten en onderwijskundigen van het Mediacollege Amsterdam, Hout- en Meubileringscollege Amsterdam, ROC van Amsterdam MBO College West. Met ingang van 1 september is er ook sprake van een nieuwe practor, dr. Paulo Moekotte.


Wekelijks komen we samen als schooloverstijgende leergemeenschap. Samen inventariseren we wat er al aan activiteiten plaatsvindt binnen de scholen rondom mediawijsheid, wat mediawijsheid binnen de context van de eigen opleidingen inhoudt en hoe het een plek kan krijgen in het curriculum. De docenten toetsen nieuwe ideeën bij collega’s en doen informeel onderzoek door behoeften en ideeën te inventariseren.

Een belangrijke partner in het Practoraat is de gemeente Amsterdam. De doelen van het Practoraat zijn sterk verbonden aan de MBO Agenda van de stad Amsterdam. Met deze agenda wil de gemeente het mbo een kwaliteitsimpuls geven.


In 2017 – 2018 is voor het derde jaar op rij sprake van een inhoudelijke en financiële verbinding van het Practoraat aan de Amsterdamse MBO Agenda. Door samen met docenten, uit verschillende domeinen, bezig te zijn met het ontwikkelen van lessen die aandacht besteden aan mediawijsheid en het op een verantwoorde, mediawijze manier gebruiken van digitale middelen binnen het eigen beroep of als burger, dragen we bij aan ambities 2 en 3 van de MBO-Agenda. De belangrijkste raakvlakken voor het practoraat zijn als volgt verwoord in de MBO Agenda:

  • de inzet rondom kwetsbare jongeren in het onderwijs wordt versterkt;
  • jongeren gaan goed voorbereid en met de juiste vakkennis de arbeidsmarkt op;
  • het onderwijs speelt goed in op innovaties op de arbeidsmarkt.

Vierde onderwijsinstelling

Vanaf schooljaar 2018-2019 zal ook ROCTOP aanhaken bij het practoraat waarmee alle Amsterdamse mbo-instellingen samenwerken.



"Een practoraat is een plek waar kennis samenkomt. Een plek om kennis uit te wisselen en om samen te werken met andere scholen"


Bram Bekkers, Docent, Hout- en Meubileringscollege

Werken vanuit een opdracht

Binnen het Practoraat Mediawijsheid werken we aan twee speerpunten:


Mediawijsheid een duurzame, geïntegreerde plek geven in het curriculum

We vinden het van belang dat mediawijsheid een duurzame, geïntegreerde plek krijgt in het curriculum. Belangrijke eerste stap hierin is dat docenten worden bijgeschoold in mediawijsheid en het gebruik van onderwijstechnologie, zoals digitools. Maar uiteindelijk gaat het natuurlijk om de studenten. Zij hebben moeite zichzelf te handhaven binnen een steeds verder gemedialiseerde samenleving wanneer het onderwijs de handschoen niet oppakt (Moekotte, 2016). Middels het practoraat willen we ervoor zorgen dat studenten beter voorbereid worden op een samenleving en arbeidsmarkt waarin het gebruik van (sociale) media niet meer weggedacht kan worden.

Digitale didactiek voor docenten

We willen ervoor zorgen dat docenten op een didactisch bekwame maar ook vernieuwende manier aan de slag kunnen met educatieve technologie, dat wil zeggen digitale tools, technieken en leermaterialen. Vragen die hierbij centraal staan zijn: Hoe is de snelle ontwikkeling van media en ICT van invloed op mijn didactiek en het leren van mijn studenten, hoe draagt die ontwikkeling mogelijk bij aan een verbetering of verrijking van mijn didactiek en welke plek kan socialemediagebruik, in economische en sociale zin, het beste een plek krijgen in mijn lessen?

Het practoraat bestaat uit de practor, programmamanager, onderwijskundige, communicatie deskundige en docenten van de aangesloten onderwijsinstellingen.


Overleg over de agenda en voortgang van het Practoraat vindt vier keer per jaar plaats met de programmaraad. Deze raad bestaat uit bestuurders/managers van de drie instellingen:

  • Han Smits ‑ Mediacollege Amsterdam
  • Heleen van Baarsen ‑ Hout- en Meubileringscollege Amsterdam
  • Hanny Vroom ‑ ROC van Amsterdam MBO College West


Een inventarisatie bij de leden van de programmaraad leverde op dat de drie onderwijsinstellingen vooral verwachtingen hebben ten aanzien van de ontwikkeling en professionalisering van docenten. Die ontwikkeling dient eraan bij te dragen dat docenten in staat zijn het beroepsonderwijs op dezelfde wijze in te richten en daarbij vooral ook de nieuwste ontwikkelingen in de arbeidsmarkt die relevant zijn voor beroepsuitoefening mee te nemen.

De organisatiekwaliteit is gebaat bij een duurzame verankering van professionalisering van docenten in de beleidscyclus waarbij het gaat om de ‘onderhoudsplicht’ ten aanzien van didactiek en inzet van leermiddelen. De docentkwaliteit is gebaat bij de ontwikkeling en duurzame verankering van ICT-gerelateerde docentcompetenties in het scholingsbeleid en het vraaggestuurd aanbieden van scholingsactiviteiten, in dit geval van leer- en ontwikkelactiviteiten.

Klankboordgroep

De opdracht van het Practoraat behelst het inbedden van mediawijsheid in het mbo-curriculum en het professionaliseren van docenten die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling en uitvoering van dat curriculum. Vanwege de inhoudelijke verbanden met andere kennisgebieden- en praktijken en het houden van kwalitatieve focus op de opdracht, is in overleg met de programmaraad voor het Practoraat Mediawijsheid een klankbordgroep ingericht. Met ingang van ‘18-’19 zal deze klankbordgroep twee keer per jaar bijeenkomen. Die klankbordgroep is samengesteld uit experts die een (onderzoeks)achtergrond hebben op het terrein van:

  • de flexibele aansluiting en dynamische relatie tussen arbeidsmarkt – beroepsonderwijs; lid: Marc van der Meer, o.a. bijzonder hoogleraar onderwijsarbeidsmarkt bij ReflecT (Tilburg Law School) en wetenschappelijk adviseur beroepsonderwijs (SBB)
  • de ontwikkeling van ICT-gerelateerde competenties van docenten; lid: Marijke Kral, Lector Leren met ict, inhoudelijk programmamanagement iXperium/Centre of Expertise (HAN)



  • de ontwikkeling van digitale didactiek in het middelbaar beroepsonderwijs; lid: Jeroen van der Laan, practor digitale didactiek en sociale media (Hoornbeeck College)
  • de ontwikkeling van netwerken en allianties met het doel mediawijsheid binnen verschillende werkvelden en maatschappelijke sectoren te implementeren; lid: Mary Berkhout, programmamanager directeur Mediawijzer.net.

Het is voor het practoraat van belang dat de klankbordgroep adviseert over de interdisciplinaire aanpak van vraagstukken gerelateerd aan de opdracht. Het is tevens van belang het gesprek met het practoraat aan te gaan over de praktische relevantie en duurzaamheid van de aanpak en voorgenomen ontwikkeling.







"Een practoraat heeft een nieuwe start gemaakt, niet alleen dooor de benoeming van Paulo Moekotte tot practor, maar ook door de diepere samenwerking van het practoraat met de overige mbo-instellingen in Amsterdam (de mbo-agenda)"


Marc van der Meer | bijzonder hoogleraar Onderwijsarbeidsmarkt, Tilburg Law School